- \n
- dost\u0119pu do wody uwi\u0119zionej w porowato\u015bciach w glebie<\/li>\n
- przestrzeni \u017cyciowej (g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 i szeroko\u015b\u0107)<\/li>\n
- tlenu dostaj\u0105cego si\u0119 do gleby przez porowato\u015b\u0107 gleby<\/li>\n
- grzyb\u00f3w mikoryzowych pomagaj\u0105cych w pobieraniu wody i sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych z gleby<\/li>\n
- cz\u0119\u015bci nadziemnej drzewa<\/li>\n<\/ul>\n
Ta znajduj\u0105ca si\u0119 pod ziemi\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 drzewa jest szczeg\u00f3lnie wra\u017cliwa na nast\u0119puj\u0105ce czynniki i zmiany \u015brodowiskowe:<\/p>\n
- \n
- zmniejszenie ilo\u015bci powietrza w glebie (np. przez budow\u0119 chodnika z nieprzepuszczalnego powietrza asfaltu, zabetonowanie pod\u0142o\u017ca pod kostk\u0119 brukow\u0105 lub wylanie betonowego fundamentu pod gara\u017c)<\/li>\n
- przesuszenie \/ zalewanie<\/li>\n
- bezpo\u015brednie uszkodzenia korzeni<\/li>\n
- zmiana sk\u0142adu chemicznego i pH gleby<\/li>\n
- zmiana struktury gleby (np. przez zag\u0119szczanie jej)<\/li>\n<\/ul>\n
Z kolei jednymi z najpowszechniejszych powod\u00f3w uszkodze\u0144 i patologicznych zmian korzeni s\u0105:<\/p>\n
- \n
- Prowadzone prace ziemne – bezpo\u015brednie uszkodzenia korzeni, zmiana struktury warstw wodono\u015bnych, w konsekwencji obni\u017cenie lustra wody w glebie i zmniejszenia dost\u0119pno\u015bci wody dla drzewa.<\/li>\n
- Nadsypanie ziemi\/mu\u0142u, u\u0142o\u017cenie kostki brukowej na zag\u0119szczonej w wyniku prowadzonych prac glebie, wylanie betonu na fundament pod parking, oraz inne dzia\u0142ania zmniejszaj\u0105ce dost\u0119pno\u015b\u0107 powietrza w glebie prowadz\u0105ce do zamierania i rozk\u0142adu systemu korzeniowego.<\/li>\n
- Prowadzone prace budowlane – zag\u0119szczanie (ubicie) gleby skutkuj\u0105ce mniejsz\u0105 ilo\u015bci\u0105 dost\u0119pnego w niej powietrza i wody, zmiana sk\u0142adu chemicznego gleby poprzez sk\u0142adowanie materia\u0142\u00f3w budowlanych na ziemi oraz obni\u017cenie lustra wody przez przebicie i obni\u017cenie poziomu warstw wodono\u015bnych poza zasi\u0119g korzeni.<\/li>\n
- P\u0142ytkie, ale cz\u0119ste podlewanie trawnika. Prowadzi do zmiany kierunku wzrostu korzeni w g\u00f3r\u0119 co prowadzi do wyp\u0142ycania bry\u0142y korzeniowej i w konsekwencji zmniejszenia jej stabilno\u015bci<\/li>\n
- Zbyt du\u017ca redukcja korony drzewa. Jako \u017ce korzenie i korona wzajemnie dostarczaj\u0105 sobie potrzebnych do prze\u017cycia sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych, wody, minera\u0142\u00f3w i innych niezb\u0119dnych do prawid\u0142owego funkcjonowania pierwiastk\u00f3w to w ich wielko\u015bci i tempie wzrostu mo\u017cna zaobserwowa\u0107 pewnego rodzaju r\u00f3wnowag\u0119. Wraz ze wzrostem korzeni wzrasta korona, a wraz ze wzrostem korony wzrasta wielko\u015b\u0107 bry\u0142y korzeniowej (do pewnej granicy uwarunkowanej genetycznie oczywi\u015bcie). Dzia\u0142a to te\u017c w drug\u0105 stron\u0119 – w wyniku uszkodzenia korony zamieraj\u0105 korzenie a w wyniku uszkodzenia korzeni zamiera korona.<\/li>\n
- Stosowanie soli do posypywania ulic zim\u0105 – bardzo cz\u0119sto ca\u0142kowicie uniemo\u017cliwia pob\u00f3r wody przez korzenie przez zbyt du\u017ce jej st\u0119\u017cenie w glebie. Nie bez powodu ludzie w dawnych czasach by zniszczy\u0107 pola uprawne nieprzyjaci\u00f3\u0142 posypywali je sol\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n
Ochrona korzeni – braki prawne w Polsce<\/h2>\n
Pomimo tak z\u0142o\u017conych i licznych funkcji, czynnik\u00f3w kt\u00f3re mog\u0105 je uszkodzi\u0107 oraz powa\u017cnych konsekwencji zaniedba\u0144, zagadnienia zwi\u0105zane z ochron\u0105 system\u00f3w korzeniowych s\u0105 w powszechnej \u015bwiadomo\u015bci ignorowane. W polskim prawie nie ma zapis\u00f3w przewiduj\u0105cych jakiekolwiek konsekwencje za uszkodzenie systemu korzeniowego ani oficjalnych, prawomocnych dokument\u00f3w, ani norm reguluj\u0105cych prace w ich pobli\u017cu. Brak przepis\u00f3w prawnych dotycz\u0105cych ochrony korzeni nie powinien jednak by\u0107 wym\u00f3wk\u0105 zwalniaj\u0105c\u0105 odpowiedzialnych posiadaczy drzew od \u015bwiadomo\u015bci i stosowania rozwi\u0105za\u0144 pozwalaj\u0105cych ochroni\u0107 drzewo od niebezpiecze\u0144stwa zwi\u0105zanego z uszkodzeniami korzeni, w konsekwencji zamierania a cz\u0119sto r\u00f3wnie\u017c konieczno\u015bci p\u00f3\u017aniejszej wycinki.<\/p>\n
Strefa ochrony korzeni<\/h2>\n
Stosowanie strefy ochrony korzeni jest najprostszym i najskuteczniejszym sposobem ochrony system\u00f3w korzeniowych przed uszkodzeniami na placach budowy. Jednocze\u015bnie metoda wyznaczania strefy podwy\u017cszonej ochrony pomaga chroni\u0107 zdrowie drzewa ju\u017c od etapu projektu w procesie inwestycyjnym. Nie chcemy przecie\u017c \u017ceby pi\u0119kny 300 letni jesion, dla kt\u00f3rego kupili\u015bmy dzia\u0142k\u0119 budowlan\u0105 i zmienili\u015bmy kszta\u0142t domu umar\u0142, bo projektant narysowa\u0142 przy nim asfaltowy parking, budowla\u0144cy zniszczyli jego korzenie robi\u0105c sobie przy jego pniu magazyn cementu albo niedo\u015bwiadczony architekt krajobrazu za\u0142o\u017cy\u0142 wykorzystanie glebogryzarki do p\u00f3\u017aniejszego za\u0142o\u017cenia trawnika z rolki.<\/p>\n
Stosowanie strefy ochrony korzeni<\/strong> polega na wyznaczeniu obszaru wok\u00f3\u0142 drzewa w kt\u00f3rej ogranicza si\u0119 elementy i czynniki kt\u00f3re mog\u0142yby zagrozi\u0107 korzeniom. Nie buduje si\u0119 nieprzepuszczaj\u0105cych powietrza i wody nawierzchni jak asfaltowe chodniki lub betonowy fundament gara\u017cu. Nie wyznacza si\u0119 parkingu. Ogranicza si\u0119 prace ziemne.<\/p>\n
Stref\u0119 ochrony korzeni wyznacza si\u0119 w r\u00f3\u017cnych krajach w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b. Najpowszechniejsze s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce metody:<\/p>\n
- \n
- Europejska – strefa ochrony korzeni jest wyznaczona dooko\u0142a drzewa w promieniu r\u00f3wnym 5,5 \u015brednicy odziomka (tam gdzie pie\u0144 przechodzi w nabiegi korzeniowe). Najwa\u017cniejsze korzenie strukturalne zazwyczaj znajduj\u0105 si\u0119 w obr\u0119bie tego obszaru<\/li>\n
- Uproszczona europejska – strefa ochrony korzeni jest wyznaczona poprzez obrysowanie wok\u00f3\u0142 drzewa rzutu korony i powi\u0119kszenie go o maksymalnie 3 metry – ta metoda jest najprostsza do stosowania ze wzgl\u0119du na brak konieczno\u015bci stosowania narz\u0119dzi pomiarowych.<\/li>\n
- Ameryka\u0144ska – promie\u0144 strefy ochrony korzeni jest r\u00f3wny 18 \u015brednicom pier\u015bnicy (\u015brednica mierzona na wysoko\u015bci 1,3m). Powierzchnia tak wyznaczonej strefy jest du\u017ca, jednak autorzy zak\u0142adaj\u0105, \u017ce mo\u017ce ona zosta\u0107 naruszona w maksymalnie 40%<\/li>\n<\/ul>\n
![\"Uszkodzenie](\"https:\/\/www.kerkusarborystyka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/IMG_20210106_133734-1024x799.jpg\")
<\/p>\nCo je\u017celi jednak POTRZEBUJEMY miejsca do parkowania naszego Porshe, ale jedyne wolne miejsce na podjazd do gara\u017cu jest bezpo\u015brednio pod drzewem? Tutaj na pomoc przychodzi nam nowoczesna in\u017cynieria, kt\u00f3ra w\u00a0 swoich za\u0142o\u017ceniach stara si\u0119 godzi\u0107 potrzeby drzew i ludzi. Mowa tutaj o rozwi\u0105zaniach nazywanych systemami<\/strong> antykompresyjnymi<\/strong>. Mo\u017cna je opisa\u0107 jako rodzaj a\u017curowych skrzynek wype\u0142nianych ziemi\u0105\/piaskiem\/substratem, kt\u00f3re po umieszczeniu w ziemi zar\u00f3wno zabezpieczaj\u0105 gleb\u0119 i korzenie przed uszkodzeniami. Daj\u0105 r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 zastosowania system\u00f3w nawadniaj\u0105cych i napowietrzaj\u0105cych. Stanowi\u0105 fundament pod chodnik czy parking. Z powodzeniem s\u0105 stosowane w miastach, jak Warszawa, Wroc\u0142aw, Katowice czy Sopot i nic nie stoi na przeszkodzie, by sta\u0142y si\u0119 fundamentem konstrukcji brukowanego chodnika przed domem, podjazdu do gara\u017cu, czy przydomowego placu parkingowego.<\/p>\n
![\"Ochrona](\"https:\/\/www.kerkusarborystyka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Cele-antykompresyjne-GCL.jpg\")
<\/p>\nJe\u017celi jednak nie chcemy wydawa\u0107 zbyt du\u017co pieni\u0119dzy wystarczy braki funduszy nadrobi\u0107 wyobra\u017ani\u0105<\/strong>. I tak te\u017c wszelkie rodzaje a\u017curowych kostek<\/strong> brukowych czy grys<\/strong> b\u0119d\u0105 zdrowsz\u0105 dla korzeni alternatyw\u0105 od szczelnego pod\u0142o\u017ca brukowego ze szczeln\u0105 betonow\u0105 podbudow\u0105. Wszelkiej wielko\u015bci, cho\u0107by najmniejsze kana\u0142y powietrzne pod fundamentem gara\u017cu czy szopy na narz\u0119dzia b\u0119d\u0105 lepsz\u0105 alternatyw\u0105 ni\u017c przyzwolenie na \u015bmier\u0107 korzeni przez uduszenie.<\/p>\n
Dbajmy o korzenie. Ukryte przed wzrokiem nie s\u0105 mniej wa\u017cne od tych, kt\u00f3re mo\u017cemy zobaczy\u0107.<\/h4>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n
- \n
- „Podr\u0119cznik European Tree Worker”, autor zbiorowy – grupa robocza EAC (European Arboricultural Council), wydawnictwo Patzer Verlag, wydanie 7 z 2016r. ISBN 978-3-87617-138-8<\/li>\n
- „Statyka drzew. Analiza zawodno\u015bci. Poradnik profesjonalisty 3”, Marek Siewniak, Lothar Wessoly, Wojciech Bobek, Margarita Siewniak, wydawnictwo Centrum Dendrologiczne, wydanie pierwsze z 2020, ISBN 978-83-936355-2-8<\/li>\n
- Drzewa w cyklu \u017cycia. Europejscy praktycy na rzecz arborystyki, Dirk Dujesiefken, Neville Fay, Jan-Willem de Groot, Nigel de Berker, praca wydana w ramach programu „Drogi dla Natury” ISBN 978-83-63573-17-1
\nDo pobrania za darmo ze strony http:\/\/drzewa.org.pl\/<\/a><\/li>\n- Wiedza przekazana podczas kursu „Certyfikowanego Inspektora Drzew” zorganizowany przez Instytut Drzewa<\/li>\n
- https:\/\/gcl.com.pl\/greenleaf-drzewa-w-miescie\/cele-antykompresyjne\/ – strona producenta system\u00f3w antykompresyjnych<\/li>\n
- Artyku\u0142y naukowe i badania prowadzone przez dr Suzanne Simard<\/li>\n<\/ul>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"